سایت منابع جزوات ارشد دکتری

1) چنار :

نام انگلیسی :  sy camor – plane

نام فرانسه : platane

نام علمی  : platanus sp

خانواده : platanaceae

درختی پهن برگ ، خزان کننده با رشد عالی ، به ازتفاع 25 متر می رسد . برگ ها با پهنک دارای 5 تا 7 قطعه دندانه دار ، زیر برگ بر روی رگبرگ ها کرک وجود دارد .

میوه های توپی شکل و پشمالو که دارای دنباله  تا 8 سانتی متری است که در پاییز     می رسند .

تنها ایراد این درخت ایجاد گرده است که در برگ های جوان بیشتر بوده و در افراد ایجاد آلرژی می کند ( حتی افراد غیر حساس نیز در یک نهالستان چنار به سرفه می افتند . ) بنابراین در مناطقی که چنین حساسیتی وجود دارد کاشت چنار بی فایده می باشد و بهتر است به جای آن از صنوبرها استفاده شود .

واریته ها :

1)p.orientalis : دارای بریدگی های عمیق و کرک در رو و زیر برگ می باشد . درختی با شکوه ، بزرگ و زیبا با تنه مستقل و تاجی گسترده که شاخه های قوی و بلند آن تا           30 -40 متر هم می رسد . آب دوست است و نیاز آبی زیادی دارد . در اطراف خیابان ها ، کوچه ها ، بلوار ها و کنار نهرها کاشته می شود . به سرماهای زود رس پاییز و دیر رس بهاره حساس است . البته دمای 20- درجه سانتی گراد را تحمل می کند . نیاز به خاک عمیق و لومی ، مرطوب و حاصلخیز می باشد . تکثیرش توسط قلمه و بذر تکثیر می شود .

2) چنار کالیفرنیا (platanus racemosa): ارتفاع 12- 15 متر ، درختی گسترده بافر و باز و تاجی هرمی و شاخه های سنگین ، قطر تنه زیاد و شاخه ها از نزدیک زمین رشد       می کنند . پوست تنه لکه های سفید و خاکستری و سبز روشن که در اثر ورق ورق شدن پوست های مسن تر ایجاد می شود . گل ها فاقد ارزش زینتی است . ریشه عمیق و سرعت رشد سریع دارد . میوه قهوه ای تیره گلوله مانند و حاوی تعداد زیادی دانه است که تا فصل تابستان روی درخت باقی می ماند . هرس های بسیار سنگین را در زمستان تحمل می کند ولی معمولا فقط نیاز به هرس خشکه برداری دارد . تغذیه خاصی ندارد . در صورت آفت کنه قرمز و زنجره ، بامالاتیون سمپاشي می گردد .

عیب درخت : شاخه های شکننده ، پرزهای میوه و برگ ریزش کرده و باعث ایجاد حساسیت می شوند .

تکثیر چنار : بهترین روش تکثیر استفاده از قلمه شاخه پاجوش 2 ساله ( يا یکسا له قوی ) بدین صورت که در دی و بهمن به طول 30 سانتی متر (3بند) بریده و در زیر ماسه حداقل به مدت یک ماه می خوابانند و سپس در اسفند و فروردین در زمین می کارند .

کاشت بذر هم انجاد می شود ولی مرسوم نیست ، چون رشد اولیه نهالچه آن کم است و نباید بگذاریم تا بذر خشک شود . بذرها زمستان را به طور کامل در کیسه توپی بذر بر روی درختان می گذرانند . آن ها را در اواخر زمستان ، انتخاب کرده و در اوایل بهار كاشت بذور در خاک های سبک ، تر و تازه ، دور از تابش خورشید انجام می شود و گیاه جوان 3-4 هفته بعد از کاشت ظاهر می شود . گیاهان جوان حاوی 2 برگ کوچک نیمه بیضی شکل بوده که بعد از گذشت 2 سال از رویش بذر ، به تندی رشد می کنند .

پایه های به وجود آمده از بذر معمولا قوی تر از پایه های حاصل از قلمه می باشند ، و توصیه می شود هر چند سال یکبار به جای تکثیر قلمه ای از طریق کاشت بذر اقدام به تولید چنار کنیم ، زیرا علت خشک شدن چنار در تابستان و کم مقاوم شدن آن به شرایط آب و هوای ، در اثر ازدیاد هر ساله از طریق قلمه می باشد که طی سالین دراز انجام شده است .

2)صنوبر :

نام انگلیسی :poplar

نام فرانسه :peuplier

نام علمی :populus sp

خانواده : salicaceae

نکته قابل توجه صنوبر ها وجود ریشه های سطحی آن ها ولی قوی و گسترده که می تواند به سیستم لوله کشی شهری یا سنگفرش و آسفالت خیابان و حتی پی ساختمان ها                 ( به ویژه در مورد تبریزی) صدمه وارد کند . شاخه ها به دلیل زاویه تندی که دارند  معمولا ترد و شکننده هستند . اما از نظر رشدی درختان عالی هستند و در عرض 15 سال به 25 متر می رسند . درختانی خزان کننده ، پهن برگ و تک پایه اند                                                ( گل ها ریز و ماده روی درختان مجزا بوجود می آیند )

واریته ها :

1)p.alba (کبوده یا سپیدار) یا white poplar : درختی ستون شکل و بلند ، که به آسانی با برگ های مسطح با رویه ی سبز و سطح زیرین کمرنگ تر که در اثر نسیم حرکت            می کنند ، قابل شناسایی است . ارتفاع 18- 25  متری بوده و بسیار مقاوم است .

گل هادرگل آذین دم گربه ای و فاقد ارزش زینتی است  میوه ارزش زینتی ندارد.  

ریشه سطحي و گسترده تهاجمی دارد . هرس سنگین را قبول می کند و مناسب ترین زمان در فصل پاییز است . کود پاشی ویژه ای لازم ندارد . در صورت مشاهده شته ، نیازبه استفاده از مالاتیون می باشد . تنه جوش زیاد تولید می کند و باید 9 متر دورتر از تاسیسات لوله کشی کاشته شود .

2)p.nigra italica (تبریزی ، شالک ، صنوبر آسیایی ، صنوبر سمباردی) :

 Lombardy poplar: یکی از بهترین درختان قد بلند ستونی شکل با برگ های لوزی شکل زیبا که درازی برگ ها بیشتر از پهنا بوده و دارای نوک تیز و دراز می باشد که در فصل پاییز به رنگ زرد پر رنگ در می آیند .

- ارتفاع 12- 27  متر ، بن تنه ضخیم تر است و به تریج باریک می شود . گل و میوه ارزش زینتی ندارد . ریشه سطحی گسترده و تهاجمی .

- توصیه می شود که در هر پاییز ریشه ها هرس شود                                                         (توسط بیل سرتیز ، شیاری به عمق 35 سانتی متر در شعاع خارجی 5/3 متری از بن درخت حفر می شود )

- گه گاه در پاییز هرس خشکه برداری می شود .

- سالانه در فصل پاییز کود دامی داده می شود و تغذیه منظم مانع گسترش بی رویه ریشه در جستجوی مواد غذایی می شود .

- آبیاری منظم هم از رشد بی رویه ریشه ها جلوگیری می کند .

- شته را با مالایتون و اگر canker  بید به شاخه ها و تنه حمله می کند ، شاخه های آلوده را قطع کرده و محل های بریدگی را با محلول بوردو ضدعفونی می کنند .

- عمر درخت کوتاه است و تنه جوش زیاد تولید می کند . و فاصله 9 متری از تاسیسات باید رعایت شود .

- دقت شود برخی مواقع از سال سوم هرس سبز درختان در قسمت  تحتانی با نسبت یک سوم ارتفاع درختان در اواسط مرداد ضروری است .

- خاک های رسی سنگین و یا خیلی اسیدی یا خیلی آهکی برای ((زراعت صنوبر)) مساعد نیستند و خاک های سوم با PH=6-7/5  مناسب ترین می باشند . و هر 7-10 روز یک بار نیاز به آبیاری دارند .

تکثیر صنوبر ها :

تمام انواع آن به راحتی از طریق قلمه ریشه می دهند . قلمه به طول 20-30 متر با 3-4 بند را در خاک معمولی در اسفند و فروردین می کارند (نصف تا دو سوم آن در خاک فرو         می رود). آبیاری های اولیه با فواصل کم و با ریشه دار شدن با فواصل بیشتر انجام می شود .

سرشاخه های تبریزی و سپیدار به راحتی در آب هم ریشه می دوانند .

اصولا تکثیر صنوبر ها از طریق بذر خیلی مشکل است  . بذر ها سریع قوه ي نامیه خود را از دست می دهند و نباید گذاشت که خشک شوند . ( البته در دمای نزدیک به صفر درجه سانتی گراد درون ظرفی باشند تا 3 سال زنده می مانند ) بذر بلافاصله چند روز بعد از کاشت جوانه می زند  . ریز ازدیادی نوک ساقه صنوبر نیز موفقیت آمیز بوده است .

کلمات کلیدی: چنار ،میوه های توپی شکل ،صنوبر ها،واریته ها،poplar،چنار کالیفرنیا (platanus racemosa)،p.orientalis ،Lombardy poplar