سایت منابع جزوات ارشد دکتری

مبارزه با آفات يونجه :

1. سرخرطومي برگ يونجه:

الف : مبارزه زراعي : براي مبارزه زراعي ميتوان چين اول يونجه را به جلو انداخت ، در نتيجه اين عمل تعداد زيادي لارو كه هنوز كامل نشده‌اند از بين خواهند رفت.

ب : مبارزه شيميايي : در مبارزه شيميايي با اين آفت بايد دو نكته اساسي را مورد توجه قرار داد ، 1- موقع سمپاشي 2- نوع حشره كش ، بهترين موقع مبارزه با اين آفت اوائل بهار و مصادف با بوته هاي نورسته 10 سانتيمتري يونجه مي‌باشد. سمپاشي بايد قبل از تاثير موثر لاروها به گياه انجام گيرد. سموم بكار برده شده عليه اين آفت بايد علاوه بر دارا بودن تاثير كافي ، دوام زياد نداشته باشند. تا از نظر باقيماندن روي يونجه يا ساير گياهان علوفه‌اي ، ايجاد اشكال ننمايد.

نوع حشره كش : در حال حاضر سموم زير براي مبارزه با اين آفت توصيه مي شود :

1. اكامت ( اتريمفوس ) ، امولسيون 50 درصد به ميزان يك ليتر در هكتار.

2. فوزالن ( زولن ) ، امولسيون 35 درصد به ميزان 5/2 ليتر در هكتار

3. مالاتيون ، امولسيون 57 درصد به ميزان 3 ليتر در هكتار

4. سومين ( كارباريل ) ، پودر و تابل 85 درصد به ميزان 3 كيلوگرم در هكتار

معمولا با يك نوبت سمپاشي آفت كنترل مي شود. ولي درصورت بارندگي و بالا بودن تراكم آفت ، سمپاشي دوم نيز توصيه ميشود. و بايستي آخرين سمپاشي 15 الي 20 روز قبل از برداشت انجام گيرد.

2. جوندگان : جوندگاني كه در مزارع يونجه بويژه مزارع يونجه استان فعاليت دارند موش مهاجر ، موش مغان و موش كور ميباشد.

براي مبارزه با اين موشها بايد كليه لانه‌ها را يك روز قبل از انجام مبارزه كوبيد و روز بعد طعمه گذاري را فقط در سوراخهايي كه باز شده‌اند ( لانه هاي فعال ) انجام داد.

نحوه تهيه سموم : ابتدا 2 ليتر روغن را با 100 كيلوگرم گندم مخلوط كرده و بعد 10 كيلوگرم فسفر دوزنگ را به آن اضافه مي‌كنيم و با مراقبت كامل بهم زده تا بطئر كامل مخلوط شوند. براي هر هكتار 5/1 الي 2 كيلوگرم طعمه مسموم بطور دستپاش در لانه هاي فعال مصرف مي شود. ( فسفر دوزنگ سم خطرناكي بوده و بااحتياط كامل بايد از آن استفاده كرد. )

مبارزه با علفهاي هرز :غلبه علفهاي هرز بر يونجه ، علاوه بر كاهش كميّت وكيفيّت محصول ، بتدريج باعث تُنَك شدن مزرعه،ضعيف شدن گياه، غلبه بيشتر عوامل بيماريزا و نامساعد محيطي و درنهايت كوتاه شدن عمر گياه مي شود. در اثر تُنَك شدن مزرعه ، با نفوز نور بيشتر بداخل پوشش گياهي زمينه براي رشد و نمو وخسارت بيشتر انگل سس فراهم مي شود. اوّلين قدم در مبارزه، جلو گيري از آلوده شدن بذور يونجه به بذر علفهاي هرز از طريق مبارزه بموقع با علفهاي هرز مزرعه يونجه اي است كه به بذرگيري اختصاص داده ايم. قدم بعدي ، بوجاري بذور با دستگاه هاي بوجاري و سس گير مي باشد. زدن شخم عميق چندين ماه قبل ازكاشت و انتخاب فصل كاشت پاييز نيز در كنترل علفهاي هرز موثّر است. زيرا در كشت بهاره ، بدليل مساعد بودن شرايط براي جوانه زني ورشد علفهاي هرز ، اين گياهان با سرعت بيشتري نسبت به يونجه رشد كرده ولذا در كشت بهاره خيلي سريعتر بر مزرعه يونجه چيره ميشوند. يكي ديگر از راههاي مبارزه با علف هاي هرز اين است كه به هر طريق ممكن از ورود بذور علف هاي هرز كه از سال قبل يا چين قبل در جوي ها و يا نهرهاي متصل به مزرعه يونجه باقي مانده اند جلوگيري شود. يكي از راه ها جهت اين كار اين است كه در ابتداي هر آبياري و قبل از انجام آن بهتر است آب اوّليّه را به مدّت چند دقيقه بجاي اينكه در مزرعه وارد كنند ، در محلّي دور از مزرعه ببرند تا بدين طريق بذور علفهاي هرز موجود در جوي ها نيز از مزرعه دور گردند.

استفاده از علفكش داكتال به ميزان 12ـ 8 كيلو در هكتار در موقع كاشت ودر يونجه استقرار يافته در اوايل بهار، قبل از رشد مجدّد يونجه و جوانه زني علفهاي هرز ، نيز در كنترل علفهاي هرزموثر است. آبياري مزرعه يا وقوع بارندگي بلافاصله بعد از كاربرد داكتال ميزان تاثير آن را افزايش مي دهد.

*ازجمله علفهاي هرز يونجه انگل سس است. سس گياه گلدار انگلي است كه سالانه خسارت قابل توجهي به مزارع يونجه كاري وارد ميكند. اين گياه فاقد ريشه بوده و قادر به ساختن مواد آلي لازم براي خود نيست. سس از طريق بذر توليد مثل ميكند. با مساعد شدن هوا بذر ان جوانه زده و جوانه ها بدور ميزبان (ساقه يونجه) پيچيده ودر اين موقع  ارتباط آن با خاك قطع        مي شود. در اين حالت سس با فرستادن رشته هايي مكنده بدرون آوندهاي ساقه ، مواد آلي ساخته شده توسط گياه يونجه را به مصرف مي رساند. در مناطق معتدله ، در اواسط بهار جوانه زده ودر اواسط تابستان توليد گل و بذر مي نمايد. لذا بايستي قبل از توليد بذر با آن مبارزه شود.

طرق مبارزه با سس :

به طرق زير ميتوان با سس مبارزه كرد.

1- بوجاري بذر يونجه توسط دستگاههاي سس گير.

2- پوشاندن لكّه هاي آلوده با كاه و كلش بطورمتراكم تا ارتفاع 20سانتيمتر.اين عمل باعث نرسيدن نور كافي به سس و متوقف شدن رشد آن ميشود.

3- چيدن و خارج كردن سس از مناطق آلوده وسمپاشي محل هاي فوق  با علفكش گراماكسون براي از بين رفتن بقاياي سس.

4- سوزانيدن لكه هاي آلوده با شعله افكن در يونجه هاي استقرار يافته.

5- بكار بردن علفكش داكتال بمقدار 12-8 كيلوگرم در هكتار قبل از كاشت و در يونجه هاي استقرار يافته قبل از رويش بذر سس در بهار.

زمان برداشت:

تاريخ برداشت يونجه تاثير قابل ملاحظه اي بر روي مقدار مواد غذايي ، عملكرد ودوام گياه دارد. يونجه قبل ازگل دادن ، پروتئين وموادغذائي قابل هضم بيشتري را داراست.درموقع گل دهي كامل وبه بذر نشستن،ميزان الياف آن افزايش يافته ومواد قابل هضم كمترميشود.درمقابل عملكرد افزايش مي يابد.ازطرف ديگربرداشت قبل ازگلدهي و با فواصل كم باعث ضعيف شدن گياه شده و عمر آنراكاهش ميدهد. زيرا گياه فرصت كافي براي انتقال مواد ذخيره اي از قسمتهاي هوائي به ريشه پيدا نمي كند.بنابراين بهترين تاريخ برداشت يونجه براي بدست آوردن حداكثر عملكرد علوفه ، با ارزش غذائي بالا (حد اكثر مقدار پروتئين در هكتار) توأم با ايجاد شرايطي براي تأمين حدّ اكثر مواد غذائي در سال هاي بعد، موقعي است كه حدود  بوته هاي مزرعه به گُل نشسته باشد.

يونجه اگر بطور مكر‍‍‍ّر و درفواصل كوتاه برداشت شود، ذخايرهيددرات كربن ريشه به اتمام مي رسد و گياه از بين       مي رود.

در اغاز فصل رويش  چه بعد از  زمستان و چه پس از هرر چين، رشد قسمت هاي هوايي كاملاً به ذخاير ريشه اي وابسته است. بعد از هر چين در صورتيكه زمان برداشت در آغاز گلدهي بوده باشد، ميزانذخاير ريشه اي در حد نرمال است ودر اثر رشد هوايي بتدريج از ذخاير ريشه اي كاسته ميگردد. هنگاميكه ارتفاع بوته به 30 سانتيمتر رسيد ذخاير ريشه اي به حد اقل ميرسد. همچنان كه رشد ادامه مي يابد و عمل فتوسنتز بيشتر ميگردد مقدار ذخاير ريشه اي نيز بتدريج بالا ميرود. حتّي در زمان تشكيل جوانه ي گل نيز اين ذخاير پايين تر از حد نرمال است. در مرحله ي آغاز گلدهي مجدّداًً ذخاير ريشه اي بحد نرمال خواهد رسيد و در اين مرحله بهتر است كه يونجه برداشت گردد.

جدول زير وضعيّت ماده ي خشك و كيفيّت يونجه در سنين مختلف رشدي را نشان مي دهد كه توصيه اي جهت زمان برداشت يونجه مي باشد.

يونجه پس از برداشت ، رشد مجدّد خود را تقريباً سريع آغاز مي كند ، امّا پس از آن ذخيره هيدرات كربن خود را تدريجاً بدست مي آورد.                    

 منبع