موتاسیون: به تغییرات ناگهانی در مواد ژنتیکی موتاسیون اطلاق می گردد.در تعبیر عمومی تر موتاسیون را تغییرات ناگهانی در ژنوتیپ موجود می دانند،بطوریکه این تغییرات را نتوان از طریق نوترکیبی ژنتیکی نوجیه نمود.
انواع موتاسیون:
موتاسیون ها به 2 طریق طبقه بندی می شوند یکی را بر اساس تاثیر بر روی فنوتیپ موجود موتانت Mutant و یکی دیگر بر اساس تاثیر بر روی ماده ژنتیکی تقسیم کرداه اند.
تقسیم بندی بر اساس تاثیر برروی فنوتیپ :
1- موتاسیون در سلولهای سوماتیکی Somatic cell mutation و جنسی.
2- موتاسیون های ظاهری Morphological mutations
3-موتاسیون های تغذیه ای Nutritional mutation
4- موتاسیون های کشنده Lethal mutation
5- موتاسیون های شرطی Conditional mutation
طبقه بندی موتاسیون ها بر اساس تاثیر بر روی ماده ژنتیکی:
موتاسیون های هستند که موجب تغییر با حذف در یک یا تعدادی از جفت باز ها می شوند.
موتاسیون های نقطه ای Point mutation
در سلولهای یوکاریوتها Eukaryotic ،تعداد کروموزم بسته به موجود متفاوت است و از همولوگها یا زوجهای مشابه هم تشکیل یافته است.در مطالعه موجودات از حیث کروموزمها معمولا کاریوتیپ Karyotype تهیه شده و از طریق آن به بررسی مورفولوژی،تعداد و اندازه نسبی کروموزمها پرداخته می شود.کاریوتیپ حیوانات نر و ماده،بدلیل وجود کروموزمهای جنسی غیر مشابه x و y متفاوت می باشد،الارقم این امر در صورتیکه کروموزمهای آسیب دیده در نظر گرفته نشوند،کاریوتیپ اتوزومها در یک موجود مشابه اما در موجودات مختلف،متفاوت خواهد بود.امروزه
جهت مطالعه دقیق تر کروموزمها از شیوه نواربندی یا باندنیگ Banding استفاده می گردد.در این شیوه انواع نوارهای رنگی یا باندها که ویژه هر کروموزم می باشد ایجاد و به وسیله آن انواع کروموزومها را شناسایی و از یکدیگر تفکیک می نمایند.
بخش کوتاهی از اجزاء کروموزمها:
1- سانترومرها Centromeres که خود به قسمتهای زیر تقسیم می شود،الف-سانترومرهای دائمی مکان Localized centromer ب-نئوسانترومرها Neocentromere ج-پلی سانترومرها Poly centromere د-هولوسانترومرها Holo centromere
2- فرورفتگی های ثانویه یا نواحی سازمان دهنده هستکی Nucleolus organizer regions(NOR)
عضو هيات علمي دانشگاه كشاورزي و منابع طبيعي گرگان گفت: كشت گلرنگ در ايران، افغانستان، پاكستان و هند قدمتي ديرينه دارد.
ابراهيم زينلي اظهار داشت: در ايران علاوه بر گونه زراعي گلرنگ گونه هاي وحشي آن نيز در بسياري از مناطق به وفور يافت مي شوند كه در ميان اين گونهها، گونه C.OXYA CANTHA M.B به عنوان يكي از محتمل ترين اجداد گلرنگ از اهميت و ارزش زيادي برخوردار است و مي توان ادعا كرد كه كشور ما از لحاظ ذخاير ژنتيكي گلرنگ يكي از غني ترين مناطق جهان به شمار ميرود.
وي تصريح كرد: در گذشته كشت گلرنگ بيشتر به منظور تهيه كارتامين (رنگدانه قرمز رنگ كه از گلچههاي اين گياه قابل استخراج است) و استفاده از آن در رنگرزي البسه و نيز به عنوان رنگ اغذيه صورت مي گرفت و هنوز هم در بازارهاي بيشتر شهرهاي خاورميانه در بعضي از فروشگاهها كه به فروش زعفران و ادويه اشتغال دارند گلچههاي خشك شده گلرنگ را نيز مي توان تهيه كرد.
زينلي يادآور شد: زراعت گلرنگ به منظور استفاده از روغن دانه آن سابقه زيادي ندارد به همين دليل در اغلب نوشتهها از اين گياه به عنوان گياه زراعي روغني نسبتا جديد ياد شده است و بعد از جنگ جهاني دوم اصلاح ارقام پر محصول گلرنگ با محتواي روغن بالا به گسترش و توسعه سطح زير كشت اين گياه زراعي در دنيا منجر شد.
زينلي ادامه داد: در ايران كشت گلرنگ به عنوان يك گياه روغني از سال 1336 آغاز شد و بر اساس آمار منتشر شده مقدار توليد دانه گلرنگ در ايران در سالهاي 1350 تا 55 هفت هزار تن در سال بوده و در سال 1358 اين رقم به 6 هزار تن كاهش يافت.
وي تصريح كرد: از سال 1358 به بعد توليد گلرنگ در ايران سير نزولي داشته است.
هدف از مطالعه فوق را مي توان در سه بخش خلاصه كرد:
الف) آناليز تنوع ژنتيکي در ژرم پلاسم ذرت براي مقاومت به خشکي و تشخيص لاين ها و هيبريد هاي مقاوم به خشکي.
ب) مطالعه پلي مورفيسم در لاين هاي مقاوم و حساس انتخابي.
ج) تعيين نقشه QTL هاي صفات مختلف مرتبط با خشکي.
آزمايش با استفاده از 76 اينبرد لاين مختلف در دو آزمايش جداگانه در سالهاي زراعي 2002-2001 و 2004-2003 در شهر حيدرآباد انجام گرفت و 15 صفت مختلف مرتبط با خشکي در شرايط استرس خشکي و نرمال اندازه گيري گرديد. مطالعه فوق نشان داد که بسياري از لاين هاي مکزيکي و هندي در زمان گلدهي شديدا تحت تاثير خشکي واقع مي شوند. در مجموع 3 لاين از کشور هند IPA29B، FSA17 و CM140 و 10 لاين از سيميت به شرايط خشکي در زمان گلدهي مقاومت بسيار بالايي را نشان دادند. مطالعه پلي مورفيسم با استفاده از 12 لاين مختلف با واکنشهاي متفاوت به خشکي انجام گرفت. از مجموع 110 مارکر SSR، 71 مارکر پلي مورفيسم نشان دادند. در تحقيق فوق مجموعا 331 الل SSR و به طور متوسط 69/4 الل در هر لوکوس مشخص گرديد. در آناليزهاي Clustering،Bootstrap و Principal component، تعداد 4 کلاستر عمده تشخيص داده شد که به طور وضوح لاينهاي مقاوم به خشکي تامين شده توسط سيميت از بقيه لاين ها متمايز بودند.
