تریپس گندم
Haplothrips tritici

(Thysanoptera ; Phalaeothripidae)

تریپس یکی از آفات مکنده مهم گندم در بسیاری از نقاط کشور است که خسارت آن از خسارت سن گندم قابل تفکیک نیست.در فصل بهار حشرات ریز قرمز رنگی در لابلای دانه های سبز خوشه گندم دیده می شوند که در واقع پوره های تریپس گندم هستند.

این آفت در بیشتر کشور های اروپایی انتشار داشته و در ایران نیز در نواحی اطراف تهران ، سمنان ، اصفهان ، چهارمحال و بختیاری ، کرمان ، رفسنجان ف سیرجان ، یزد ، آذربایجان ، اهواز و کرمانشاه گزارش شده است.
خسارت

آفات انباري علاوه بر خسارت كمي، زيانهاي كيفي به محصولات انبار شده وارد مي‎آورند. آلوده شدن گندم انبار شده به مدفوع و جلدهاي لاروي حشرات و كنه‎ها، از بين رفتن عناصر اصلي و ويتامين‎ها، از عوامل مهم كاهش كيفيت گندم مي‎باشند. زيان‎هاي بهداشتي ناشي از فعاليت آفات انباري در سيلوهاي گندم قابل توجه مي‎باشد. تجمع لمبه گندم در گندم انبار شده در سيلو سبب مي‎گردد كه آرد تهيه شده به موهاي بلند لاروهاي اين حشره آلوده گردد و در دستگاه گوارش     مصرف كنندگان اختلالات شديد گوارشي بوجود آورند.

در بررسي آفات انباري سيلوها و انبارهاي غلات در ورامين - گلستان - تهران و كرمانشاه از تاريخ 1/8/80 لغايت 30/1/82 موارد زير مورد توجه و بررسي قرار گرفت و در جداولي كه با فاكتورهاي زير تهيه شده بود:

نوع انبار (سيلوي استوانه‎اي - سوله و انبار روباز ) - ظرفيت - درجه حرارت و رطوبت انبار ، مدت زمان نگهداري در انبار - نوع رقم گندم تحويلي (داخلي و خارجي) - مبداء محصول (داخلي و خارجي)

‌ چکیده:

      سوسك كلرادوي سيب زميني (Leptinotarsa decemlineata.(Say))، یکی از مهمترین آفات سيب زميني در جهان بوده که از نظر ارزش کمی و کیفی، خسارت قابل توجهی به این محصول وارد می کند. روش های مختلفی برای مبارزه با این آفت وجود دارد.  یکی از روش ها، کنترل شیمیائی می باشد. که متاسفانه استفاده بی جا از سموم شیمیائی، باعث آلودگی های زیست محیطی و ظهور نژادهای مقاوم می گردد. ولی آفت كش هاي طبيعي با تجزیه پذیری و ایمنی بالائی خود، می توانند جایگزین مناسبی برای سموم شیمیائی در امر کنترل باشند. در این تحقیق اثر غلظت های مختلف عصاره برگ گوجه فرنگی (100%، 75%، 50% و شاهد) روی مراحل مختلف زندگی سوسک کلرادوی سیب زمینی (تخم، لارو سن1، لارو سن2، لارو سن3 و حشره كامل) در آزمایشی بصورت فاکتوریل، در قالب طرح کاملا" تصادفی (CRD) در سه تکرار در شرایط آزمایشگاهی بررسی شد. براي عصاره گيري از روش تقطير استفاده شد. نتايج حاصل نشان دهنده معنی دار بودن اثرمتقابل غلظت های مختلف عصاره با مراحل مختلف زندگی آفت بود. در مرحله تخم بالاترین درصد مرگ ومیر دیده شد، طوریکه این مرحله تخم، به عنوان حساسترین مرحله شناخته شد. در سنین مختلف لاروی، درجات متفاوتی از تلفات مشاهده شد. با افزایش سن آفت و کاهش غلظت عصاره مصرفی، درصد مرگ ومیر آفت پایین آمد. حشره کامل آفت به عصاره مقاومت نشان داده و تلفاتی مشاهده نشد

چکيده

به منظور بررسي اثر تنش آبياري بر جمعيت و خسارت آفات سيب زميني در منطقه فريدن اصفهان، سه دور آبياري 6، 9 و 12 روز در طرح بلوك كامل تصادفي با سه تكرار مورد بررسي قرار گرفت. در نمونه برداري هاي هفتگي جمعيت آفات سيب زميني شامل زنجرك ها، تريپس، كرم مفتولي، بيد، آگروتيس و شته ها مورد بررسي قرار گرفت. جمعيت حشرات با توجه به زمان نمونه برداری نسبت به تيمار تنش واکنش متفاوتی داشتند. به طوري كه در چند هفته‌ اول و آخر در تيمار بدون تنش آبی جمعيت بيشتر و در تيمار تنش آبي جمعيت كمتري از حشرات مشاهده شد. در هفته‌های ميانی، با افزايش تنش آبی جمعيت حشرات رو به افزايش بود. در بين آفات مورد مطالعه در شرايط بدون تنش در هفته هاي اول تا سوم شرايط بدون تنش تراكم بيشتري از زنجرك وجود داشت ولي در هفته هاي بعدي در شرايط بدون تنش تراكم زنجرك كاهش يافت. در مورد شته ها هم تنها در دو هفته مياني رشد سيب زميني افزايش تراكم آفت در شرايط تنش مشاهده گرديد. احتمالا" اين موضوع به شرايط و مرحله رشدی سيب ‌زمينی مربوط مي باشد. بين سطح تنش وخسارت آگروتيس ارتباطي مشاهده نگرديد. كرم مفتولي در شرايط تنش و بيد سيب زميني در شرايط بدون تنش بيشترين تراكم را داشتند.

آفات گياهان خانواده   ALLIACEAE  (سير – موسير – پياز – پيازچه – تره فرنگي – تره ايراني)

کرم سیر:

Dyspessa palidata

 گونه D.ulula در كشورهاي اروپايي بيشتر و گونه Dyspessa palidata در ايران ديده شده است.

 طول بدن حدود 13 تا 19 ميليمتر وعرض بدن به بالهاي باز 25 تا 34 ميليمتر

رنگ بدن زرد مايل به قهوه اي با لكه هاي روشن در روي بال جلويي مي باشند. تخمريز رشد كرده و حدود 17 ميليمتر مي رسد .

شكل ظاهري: داخل قسمت هاي لوله شده برگ گندم برنگ زرد تا سبز مايل بخاكستري هستند. بدن از پودر مومي سفيد پوشيده شده و طول آن 1.4 تا 2.3 ميليمتر است. جمع آوري از ايران: شيراز، گندم، بالدار و بي بال بكرزا،

زيست شناسي:

اين شته ها منحصراً‌ روي غلات منجمله گندم هستند. در ايران فرم جنسي جمع آوي نشده و احتمالاً بصورت بكرزائي توليد مثل مي كنند. معمولاً خوشه هاي گندم و جوي آلوده خميده مي شوند. در شيراز ناقل بيماري نوار زرد گندم وجود دارد (ايزدپناه، 1361). برگ انتهائي گياهان آلوده برنگ زرد و سفيد درآمده خشك مي شود. در مراحل ابتدائي الودگي لبه برگها در امتداد طولي خود لوله مي شوند. گاهي فاصله برگها كم شده ساقه بد شكل مي شود. مي تواند ناقل بيماري موزائيك جو نيز باشد.

دلتامترین Deltamethrin:

حشره کشی است از گروه پایروترئیدها که با تاثیر تماسی و گوارشی عمل می کند.مهمترین مزیت دلتامترین مصرف کم اثر ضربه ای شدید است.برای مبارزه با لارو پروانه ها سوسکهاو مگس هاوسن هاوزنجرک ها و تریپس مورد استفاده قرار میگیرد.

آمیتراز Amitraz:

حشره کش-کنه کشی است غیر سیستماتیک با اثر تماسی-تنفسی در مبارزه تلفیقی بسیار مورد استفاده قرار می گیرد.برای انسان و دام کم خطر و زنبور عسل را نیز نابود نمی کند.برای کنه های تارتن-پسیل-پسته-مگس های سفید و عسلک پنبه مورد استفاده قرار می گیرد.

پرمترین  permethrin:

حشره کش غیر سیستماتیک تماسی-گوارشی که خاصیت دورکنندگی دارد.بمحض مشاهده آفت سمپاشی صورت گیرد.برای بسیاری از حشرات از جمله :لارو پروانه ها-حشرات خانگی-آفات مینوزکابرد دارد.از آفات مهم آن برگخوار مصری-کرم ساقه خوار و مینوز برگ است.

اهميت زنبورهاي تريكوگراما در مبارزه بيولوژيك يكي از روش‌هاي مبارزه با آفات گياهان زراعي استفاده از حشرات مفيد موجود در طبيعت مي‌باشد. بدين نحو كه اين حشرات مي‌توانند حشرات زيان‌آور را به نفع انسان از بين ببرند. با جمع‌آوري اين حشرات از طبيعت و پرورش و ازدياد انبوه آن در انسكتاريوم و رهاسازي در مزارع و باغات براي مبارزه با آفات استفاده مي‌شود. زنبورهاي تريكوگراما يكي از اين حشرات مفيد در طبيعت غني استان مازندران بوده و انگل تخم پروانه تعدادي از حشرات از قبيل كرم ساقه‌خوار برنج، كرم ساقه‌خوار ذرت، كرم سبز برگخوار برنج، كرم غوزه پنيه، كرم سيب و كرم گلوگاه انار و قبل از بروز خسارت آفت روي گياه تخم‌ها را مورد حمله قرار داده و فاسد مي‌نمايد.

در كشور ما مبارزه با آفات گياهان زراعي با استفاده از اين زنبور سابقه كوتاهي دارد. و در بعضي از كشورهاي جهان حدود 90 سال قبل مبارزه با آفات با بهره‌گيري از اين زنبور شروع گرديده و در سطوحي معادل چند ميليون هكتار كاربرد دارد.

اين حشره از خانواده Trichogram matidae و از كوچكترين زنبورهاي پارازيت هستند.

 مناطق انتشار:

اين آفت اولين بار در سال 1341 در مزارع برنجكاري شلمان و چند منطقه ديگر گيلان مشاهده و شناسايي شد و هم اكنون در اكثر مناطق برنجكاري گيلان و مازندران گسترش دارد. اين آفت در كشورهايي نظير عراق افغانستان، پاكستان، هندوستان، گينه، ژاپن، چين، فرانسه، آمريكا، انگلستان، استراليا و ... شايع است.

مرفولوژي:

طول پروانه، در انواع نر و ماده متفاوت بوده و از 13 تا 5/17 ميلي‌متر متغير است و عرض بدن آنها با بالهاي باز بين 33 تا 42 ميلي‌متر متغير است. طول بدن ماده كمتر بوده ولي عرض بدن آنها بيشتر از نرها مي‌باشد. رنگ بدن قهوه‌اي خاكستري يا زرد خاكستري است. بالهاي رويي به رنگ خاكستري مايل به زرد تا قهوه‌اي روشن بوده و يك لكه كوچك سفيد رنگ مشخص در وسط آن قرار دارد. همچنين بالهاي زيري روشنتر از بالهاي رويي است. اين شب پره داراي شاخك‌هاي نخي شكل است.

بسم الله الرحمن الرحيم

مقدمه:

كلزا ميزبان تعداد زيادي از حشرات و بيماري هاي گياهي مي باشدو حشرات آفت كلزا در وهله اول آفات خاص خانواده گياهي Crucifer محسوب مي شوند. تعدادآفات مورد نظر بسيار زياد بوده ولي مهمترين آفات آن شامل: كك هاي نباتي- كه بذور كاشتني بايد با حشره كش ها ضدعفوني شوند تا از آلودگي به ابن حشرات بالغ اين آفات كاسته شود-، كك ساقه كلم يا Phylliodes chrysocephala يكي از مهمترين آفات كلزاي زمستانه در اروپا محسوب مي شود كه بالغين آن نه تنها روي برگ ها ايجاد سوراخ مي كنند بلكه لاروها نيز داخل ساقه و قاعده گياه ايجاد تونل مي نمايد. سرخرطومي هاي ساقه Ceutorhynchus napi و C. pallidactylus داخل ساقه تونل حفر نموده و آفت زمستاني كلزا در اروپا هستند. پروانه هاي آفت مانند شب پره پشت الماسي Plutella xylostella ، Mamestra configurata و Loxostege sticicalis نيز در اروپا به كرات ديده مي شوند ولي در كانادا با تغذيه از برگ و غلاف ها خسارت شديدي وارد مي كنند. سوسك هاي پلن خوار نيز از جوانه ها و گلهاي كلزاي زمستانه و بهاره تغذيه مي كنند كنترل شيميايي اين آفات با توجه به گلدار بودن مرحله خسارت و وجود زنبور عسل و حشرات مفيد ديگر بسيار مشكل و پيچيده است. سرخرطومي غلاف Ceuthorynchus assimilis يك آفت اقتصادي در كلزاي زمستانه در اروپا است اما مگس غلاف هم به كلزاي بهاره و هم زمستانه حمله مي كند. هردو آفت تخم خود را درون غلاف ها گذاشته و لارو روي بذور رسيده تغذيه مي كند. سن هاي Lygus مانند Lygus elisus و L. lineolaris اخيرا خسارت اقتصادي به محصول بهاره در كانادا وارد مي كنند. در حالي كه L. rugulipennis به گياهچه هاي تابستانه در سوئد حمله مي نمايد. مگس ريشه يا گونه هاي Delia spp. خسارت اقتصادي به مزارع كلزاي بهاره در غرب كانادا وارد نموده كه تخم هاي آفت در قاعده گياه گذاشته شده و لاروها درون ريشه در زمان گلدهي و بذر دهي گياه تونل حفر مي كنند. جمعيت بالاي گونه هاي شته خسارت مستقيمي با تغذيه از شيره گياه وارد مي كنند. در مناطق خشك اين شته ها بندرت در كانادا مهم هستند ولي انتقال ويروس هاي گياهي به خصوص در چين آنها را مهم جلوه مي دهد.

برای دیدن ادامه مقاله روی ادامه مطلب کلیک کنید

خسارت:

1-سن مادر: سنهای زمستانگذران می باشند(نر یا ماده) که ارتفاعات زمستانگذران خود را ترک نموده و در بهار به مزارع گندم و جو ریزش می نمایند.
2-پوره ها:پوره های سن اول و دوم تغذیه چندانی نداشته ولی از سن سوم به بعد تغذیه آنها رو به افزایش گذاشته و در سن 4 و 5 به حداکثر خود می رسند.
3-سن های نسل بهاره:این حشرات که همان سن های بالغ نسل جدید می باشند برای ادامه رشد و بدست آوردن قدرت پرواز به محلهای تابستانه و زمستانه خود احتیاج به تغذیه از دانه های سفت و آماده برداشت گندم دارند.

* حشره کامل سن گندم در کوه ها و در زیر علف ها و بوته ها به خصوص بوته گون و درمنه زمستان گذرانی میکند.

* به عمل پرواز سن ها و رسیدن به مزرعه گندم و جو ریزش سن مادر گویند.

*پوره های سن گندم 5 مرحله را می گذرانند تا به حشره کامل تبدیل شوند.

*سن ها در مرحله  پوره گی باعث خراب شدن دانه ها می شوند.

*انجام تناوب زراعی در مناطق آلوده تعداد جمعیت سن ها و خسارات آنها را کاهش می دهد.

* یکی از اثر های بد تخریب مراتع طغیان آفت هایی مانند سن گندم است.

*مگس فازیا تخم های خود را پشت سن مادر میگذارد و کرم های خارج شده از آنها از سن مادر تغذیه میکنند.

*در  زمین های کم بازده به جای گندم و جو گیاهان دیگری بکارید.

*اگر تعداد سن های گندم در مزرعه زیاد باشد باید آن را سمپاشی کرد.

*برای تعیین سن های مزرعه از روش پلات زنی استفاده کنید.(پلات: برای نمونه برداری از مزرعه از یک وسیله چارچوب مانند چوبی یا فلزی استفاده میکنند بنام پلات و پلات معمولا به اندازه یک متر در یک متر می سازند).

این آفت برای اولین بار از اطراف ورامین جمع آوری شده است.و در بعضی نقاط کشور نیز گزارش شده است.لارو این مگس با تغذیه از جوانه  مرکزی گندم و جو سبب خشک شدن ان میشود.و در اثر این حمله جوانه های دیگری از اطراف بوته خارج شده  و بوته بسیار پر پشت می گردد ولی رشد نمیکند و خوشه گندم تشکیل نمیشود.خسارت بیشتر در سالهای که بارندگی کم و بهار سرد است شدت دارد.این آفت به انواع ذرت نیز خسارت وارد می کند.

شکل شناسی:

حشره کامل به طول 2-1.5 میلیمتر و سیاهرنگ میباشد. سرکره ای شکل هم عرض سینه است.چشم های برجسته و مرکب و هر یک در طرفین سر به اندازه 4/1 عرض سر را می پوشاند.لبه داخلی چشمها دارای 5 تا 6تار مومیباشد.روی پیشانی یک شکل مثلث به رنگ سیاه براق دیده میشود وسطح ان مشبک می باشد.لبه های کناری آن مجهز به 8 یا 9 عدد مو می باشد.در وسط مثلث سه عدد چشم سیاه وجود دارد.شاخک ها کاملا سیاهرنگ و خرطوم سیاهرنگ و ضخیم می باشد.قفسه سینه به رنگ سیاه براق و سطح زیرین آن برجسته و بالا ی سینه سفید رنگ است.شکل 5مفصلی و پرزدار و سطح زیرین آن به رنگ روشن است.بالها کم و بیش دودی رنگ و پرزدار است.لارو کامل به طول 5-4 میلیمتر و به رنگ سفید شیری است سر آن مجهز به یک جفت شاخک کوتاه استوانه ای شکل است.

زیست شناسی:

این حشره زمستان را به صورت لاروسن آخر بسر میبرد.در اوایل بهار تبدیل به شفیره شده و پس از حدود یک هفته مگسهای کوچک ظاهر میشود.

این آفت برای اولین بار از اطراف ورامین جمع آوری شده است.و در بعضی نقاط کشور نیز گزارش شده است.لارو این مگس با تغذیه از جوانه  مرکزی گندم و جو سبب خشک شدن ان میشود.و در اثر این حمله جوانه های دیگری از اطراف بوته خارج شده  و بوته بسیار پر پشت می گردد ولی رشد نمیکند و خوشه گندم تشکیل نمیشود.خسارت بیشتر در سالهای که بارندگی کم و بهار سرد است شدت دارد.این آفت به انواع ذرت نیز خسارت وارد می کند.

شکل شناسی:

حشره کامل به طول 2-1.5 میلیمتر و سیاهرنگ میباشد. سرکره ای شکل هم عرض سینه است.چشم های برجسته و مرکب و هر یک در طرفین سر به اندازه 4/1 عرض سر را می پوشاند.لبه داخلی چشمها دارای 5 تا 6تار مومیباشد.روی پیشانی یک شکل مثلث به رنگ سیاه براق دیده میشود وسطح ان مشبک می باشد.لبه های کناری آن مجهز به 8 یا 9 عدد مو می باشد.

پوسیدگی گلگاه گوجه فرنگی : Blossom End Rot
علائم اولیه پوسیدگی گلگاه شامل لکه های آب سوخته روی گلگاه میوه های رسیده یا در نزدیکی آن است . این لکه ها به سرعت رشد می کنند و ممکن است به هم بپیوندند و نواحی آسیب دیده وسیعی را بوجود بیاورند. به علت خشک و چروک شدن بافت ، سطح زخمها چروکیده و چرمی و به رنگ قهوه ای تیره تا سیاه در می آید. قسمتهای آسیب دیده معمولا مورد حمله پاتوژنهای ثانویه قرار می گیرند که باعث پوسیدگی نرم و فساد میوه می گردند. در برخی مواقع بافتهای داخلی بیرنگ شده و متلاشی می گردند بی آنکه علائم قابل مشاهده ای در سطح میوه وجود داشته باشد.
پوسیدگی گلگاه عارضه ای است که با کمبود موقتی کلسیم موجود در گیاه مرتبط است و با تغییرات رطوبتی خاک تشدید می شود . اگر میزان آب محدود باشد، رشد گیاه کند می شود و متعاقبا جذب مواد غذایی نیز کاهش می یابد. این موضوع باعث کاهش غلظت کلسیم در گیاه می گردد زیرا کلسیم توسط جریان آب در گیاه جابجا می شود. به همین دلیل بخشهایی از گیاه که سریع تر تعرق می کنند، بیشترین میزان کلسیم را دریافت می نمایند.این نواحی معمولا برگهای بزرگ هستند که به خاطر اندازه شان تعرق زیادتری دارند. به این ترتیب میوه های در حال رشد، کمترین میزان کلسیم مورد نیاز خود را دریافت می کنند. استرس های رطوبتی ای که حتی در نتیجه پژمردگی های جزئی گیاه بوجود می آید، برای ایجاد کمبود کلسیم کافی است. زمانی که رطوبت به حد مناسب می رسد، گیاه رشد طبیعی خود را از سر می گیرد. ولی جذب کلسیم هنوز کند است و گیاهی که به سرعت در حال بزرگ شدن است، کلسیم کافی برای رشد خود دریافت نمی کند. کاربرد کودهای نیتروژنه به صورت آمونیوم نیز مستقیما بر جذب کلسیم در گیاه گوجه فرنگی تاثیر می گذارد و باعث کاهش جذب کلسیم و تجمع آن در بافتهای برگ گوجه فرنگی می گردد. در ضمن قطع شدن ریشه ها نیز باعث این عارضه می شود.

زنگ برگ یا زنگ قهوه‌ای

عامل مولد این بیماری گونه‌ای از بازیدیومسیتها به نام Puccinia recondita f. sp. Tritici می‌باشد. زنگ برگ بطور احتمالی وسیع‌الانتشارترین بیماریهای گندم است. اگر رسیدن گندم ، دیر هنگام باشد مانند نواحی کاشت گندم بهاره ، توسعه بیماری بیشتر خواهد بود.

علایم بیماری

جوشهایی کروی تا بیضوی و نارنجی قرمز رنگ و شکوفا روی سطح بالایی پهنک برگ گرد می‌آیند. اسپورها به قطر 30 - 15 میکرومتر تقریبا کروی و قرمز قهوه‌ای رنگ هستند و 8 - 3 سوراخ تندش داشته که در دیواره آن پراکنده شده‌اند و دیواره آنها خاردار است. این اسپورها بعد از رشد کردن، موجب آلودگی برگهای دیگر می‌شوند.

کنترل

زنگ برگ در دمای بین 15 و 22 درجه سانتیگراد وقتی که رطوبت به حد کافی باشد به سرعت توسعه می‌یابد. این قارچ گاهی همراه با قارچ مولد عامل لکه برگی و لکه گلوم به حالت همکاری ، خسارت فراوانی می‌زنند. در آمریکا با ضدعفونی کردن بذر با بنومیل ، بوتریزو ، فناریمول و تریادیمفون زنگ قهوه‌ای را کنترل کرده‌اند.

مگس مينوز گندم Domomyza ambigua

(Diptera : Agromyzidae)

اين آفت در اكثر نقاط كشور ديده شده و يكي از مسائل گندم كاريهاي غرب كشور است . خسارت اين آفت را بر روي گندم و جو داريم . تغذيه لارو اين مگس از پارانشيم بين دو غشاء‌ فوقاني و تحتاني برگ ،‌ باعث ايجاد لكه هاي تاولي مي شود كه اين لكه ها به هم پيوسته نبوده و مارپيچ است . اين آفت زمستان را به صورت لارو يا شفيره در داخل خاك سپري مي كند و در سال يك نسل دارد . تخمگذاري مگس ماده در داخل نسج برگ صورت مي گيرد . تخمها پس از طي دوره رشد جنيني باز شده و لاروها شروع به تغذيه از پارانشيم بين دو غشاء‌ مي نمايند و در نهايت باعث كاهش سطح كلروفيلي برگ مي شوند . خسارت ناشي از آفت ارزش اقتصادي ندارد و نيازي به مبارزه نيست .

در سال هاي اخير كلزا Rapeseed آنقدر اهميت پيدا كرده است كه بي نياز از تشريح توسط نگارندگان اين نشريه باشد. ولي به دليل رعايت اصول متداول،‌ لازم است اهميت آن به صورت مختصر شرح داده شود:

كلزا «Golza» يا Rapeseed يا كانولا(نوعي رقم اصلاح شدة كلزا) (3) در بين دانه هاي روغني يكساله جايگاه بسيار مهمي را به خود تخصص داده است. در 20 سال اخير ميزان توليد كلزا از تمام دانه هاي روغني يكساله وچند ساله، بيشتر بوده است و دليل آن وجود امكانات بالقوه براي توسعه كشت،
مزيت هاي نسبي توليد، توان و ايستايي و قدرت گياه در مقابله با عوارض سوءطبيعي، و تحمل شرايط نامطلوب حرارتي (سرد) است.

كوشش و فعاليت مختصصان برجسته اصلاح نبات در زمينه ايجاد رقم هايي با خصوصيات برجسته بوتانيكي از گونه هاي مختلف جنس براسيكا (Brassica campestris, B.oleracea., B – nigra) منجر به توليد B.napus, B.carinata, B.Juncea شده كه بدليل داشتن اسيدهاي چرب با ارزش و پروتيين محتوي اسيد امينه هاي اصلي موردنياز بدن انسان و حيوانات، كلزا را به صورت يك گياه مهم روغني و پروتييني با 49- 40 درصد روغن، 39 ـ 35درصد پروتيين(بعداز روغن كشي)در آورده است (4).

1. سرخرطومي برگ يونجه:

الف : مبارزه زراعي : براي مبارزه زراعي ميتوان چين اول يونجه را به جلو انداخت ، در نتيجه اين عمل تعداد زيادي لارو كه هنوز كامل نشده‌اند از بين خواهند رفت.

ب : مبارزه شيميايي : در مبارزه شيميايي با اين آفت بايد دو نكته اساسي را مورد توجه قرار داد ، 1- موقع سمپاشي 2- نوع حشره كش ، بهترين موقع مبارزه با اين آفت اوائل بهار و مصادف با بوته هاي نورسته 10 سانتيمتري يونجه مي‌باشد. سمپاشي بايد قبل از تاثير موثر لاروها به گياه انجام گيرد. سموم بكار برده شده عليه اين آفت بايد علاوه بر دارا بودن تاثير كافي ، دوام زياد نداشته باشند. تا از نظر باقيماندن روي يونجه يا ساير گياهان علوفه‌اي ، ايجاد اشكال ننمايد.

نوع حشره كش : در حال حاضر سموم زير براي مبارزه با اين آفت توصيه مي شود :

1. اكامت ( اتريمفوس ) ، امولسيون 50 درصد به ميزان يك ليتر در هكتار.

2. فوزالن ( زولن ) ، امولسيون 35 درصد به ميزان 5/2 ليتر در هكتار

3. مالاتيون ، امولسيون 57 درصد به ميزان 3 ليتر در هكتار

4. سومين ( كارباريل ) ، پودر و تابل 85 درصد به ميزان 3 كيلوگرم در هكتار

معمولا با يك نوبت سمپاشي آفت كنترل مي شود. ولي درصورت بارندگي و بالا بودن تراكم آفت ، سمپاشي دوم نيز توصيه ميشود. و بايستي آخرين سمپاشي 15 الي 20 روز قبل از برداشت انجام گيرد.

بيد چغندرقند از آفات اختصاصي چغندر بوده و به چغندرقندهاي لبويي، علوفه اي و وحشي آسيب مي رساند و از مناطق چغندركاري استانهاي خراسان، فارس، كرمان، اصفهان، آذربايجان و كرمانشاه گزارش شده است.
خسارت ناشي از اين آفت در اوايل تابستان كه هوا گرم و خشك تر است شدت بيشتري دارد.
لاروهاي بيد چغندرقند در ابتدا بيشتر، كناره برگها و دمبرگها را مورد تغذيه قرار مي دهند و در نتيجه كناره برگها سياه شده و باعث لوله شدن آنها مي شود ولي نسلهاي بعدي آفت از انتهاي دمبرگها و جوانه هاي مركزي چغندرقند كه محل اصلي زندگي اين آفت است، تغذيه مي كند. در مواقعي كه جوانه هاي مركزي كاملا فاسد شده و از بين رفتند، لاروها براي تغذيه در مغز بوته و سرريشه ها در قسمتي كه هم سطح خاك است فرو مي روند و در نتيجه دالانهايي توليد مي كنند. و در مناطق گرمسير كه لاروها از مغز چغندرقند تغذيه مي كنند در اثر تغذيه آفت و گرمي هوا شيره چغندرقند از وسط بوته ها شروع به جوشيدن مي كند. نكته قابل توجه اين است كه به طور كلي لاروهاي اين آفت از نور گريزانند و هميشه در لابه لاي جوانه ها، برگ ها و دمبرگها پنهان هستند.
چراندن دام در مزرعه چند روز قبل از برداشت محصول، جمع آوري و معدوم نمودن بقاياي چغندرقند پس از برداشت محصول، شخم عميق پس از برداشت محصول و دادن يخ آب زمستاني و زودكشت كردن چغندرقند در بهار در كاهش جمعيت اين آفت موثر است.
همچنين آبياري به موقع و منظم مزرعه با توليد رطوبت در مزرعه باعث كاهش فعاليت و جمعيت آفت شده، به همين دليل در مزارعي كه به وسيله آبياري باراني يا غرقابي، آبياري مي شوند جمعيت آفت تا حداقل ممكن كاهش پيدا كرده است.
سمپاشي عليه اين آفت با يكي از سموم ديازينون 60 درصد، اتريمفوس 50 درصد در يك تا دو نوبت در زماني كه ميزان آلودگي به حدود 20 درصد مي رسد، توصيه شده است

دي اكسيد كربن
كربن يكي از عناصر مورد نياز گياه است . كه ميزان آن در مقايسه با ساير عناصر در حد بالايي قرار دارد و نزديك به 40% وزن ماده خشك گياه را كربن تشكيل مي دهد . كربن تنها از طريق CO2 اتمسفر تهيه مي شود و غلظت آن در هوا در حد 3/0% است يا 345 پي پي ام است . در طول روز CO2 طي عمل فتوسنتز به مصرف مي‌رسد و به دليل اينكه در طول فصول سرد سال به منظور جلوگيري از اتلاف حرارت تبادلات محيطي داخلي و خارجي گلخانه به حداقل مي رسد با كاهش مداوم غلظت گاز كربنيك روند فرايند فتوسنتز همسو با آن كاهش يافته و زماني فرا مي رسد كه گياه از رشد باز مي ايستد . در واقع در اين حالت غلظت CO2 در پايين ترين حد يا نقطه بحراني قرار داشته و براي رشد مجدد بايد به طريقي تأمين شود ، بايد در نظر داشت كه اگر اين كمبود به مدت چند روز در يك دوره كشت اتفاق افتد منجر به طولاني شدن دوره كشت و كاهش كيفيت و كميت محصول مي گردد . ابتدايي ترين روش براي جايگزين كردن CO2 مي تواند عمل تهويه باشد . يكي از روشهاي جايگزيني CO2 در محيطهاي گلخانه تزريق مصنوعي آن بوسيله دستگاههاي مولد گاز است . با توجه به اينكه تزريق زماني موثر است كه امكان عمل فتوسنتز ميسر باشد لذا بايستي در طول روز از طلوع آفتاب تا يك ساعت قبل از غروب آفتاب اين عمل صورت گيرد . دستگاههاي تهويه حين تزريق CO2 كاملاً خاموش باشد . روي همين اصل تزريق CO2 در طول فصل گرم بدليل انجام عمل تهويه به منظور كاهش درجه حرارت گلخانه ميسر نيست . و با توجه به موقعيت گلخانه و عرض جغرافيايي منطقه تزريق معمولاً بين اواخر شهريور و اوايل ارديبهشت امكان پذير است البته در روزهاي ابري و فصول سرد سال بدليل شدت نور پايين حتي با تزريق گاز كربنيك افزايش فرايند فتوسنتز عملي نيست .