فهرستی از درختان میوه و میوه هایی که از ایام گذشته در ایران وجود داشته و یا امروزه در کشورمان کشت می شود . در این نوشته سعی شده به نکته های کوچک ولی مفید نیز از میوه کاری اشاره کنیم
میوه ها را می توان به صورت زیر دسته بندی کرد .
میوه های استوایـــــــی (گرمسیری)
میوه های مدیترانه ای
میوه های مناطق معتدل
میوه های بومی
میوه های مغزدار
میوه های وحشی
میوه های غیرخوراکی
آلبالو : بهترین راه تکثیر خوابانیدن است ولی با قلمه نیز تکثیر می شود .
ازگیل : ( Mespilus germanica) جزء میوه های شفت دار و زمان برداشت پائیز است .
انار : میوه انار یک سته است (berry) که کاسبرگ لایه بیرونی و یا پوست میوه را تشکیل می د هد و بهترین راه تکثیر؛ خوابانیدن است ولی با قلمه نیز تکثیر می شود .
گروه علوم باغبانی دانشکده کشاورزی دانشگاه تهران یکی از قدیمی ترین گروههای آموزشی – پژوهشی است که از سالهای دور با سابقه ای حدود 55 سال در این دانشکده فعالیت داشته است. در طی این مدت مدید علاوه بر فارغ التحصیلان متعدد در سطوح کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکتری، با اجرای طرحهای تحقیقاتی در موضوعات مختلف باغبانی منشأ خدمات ارزنده ای برای کشور بوده است. از فعالیت های عمده گروه علوم باغبانی دانشگاه تهران تاکنون پژوهش و آموزش در مسایل مختلف درختان میوه بوده است.
میوه ها گروه عمده ای از محصولات باغبانی هستند که مصرف روزانه آنها بخش مهمی از نیازهای غذایی انسان را تأمین نموده و دارای اثرات انکار ناپذیری در تأمین سلامتی هستند. مصرف میوه در فرهنگ غذایی ایرانیان دارای جایگاه مهمی است. بنابراین فعالیت های باغبانی در بخش درختان میوه در کشور ایران بخصوص با توجه به اقلیم متنوع این کشور دارای اهمیت ویژه ای است. در حال حاضر در ایران تولید و صادرات میوه هایی مانند پسته، خرما، انار، سیب، مرکبات، زیتون، بادام، گردو، فندق، انگور، کیوی، گلابی، گیلاس، آلبالو، زردآلو، آلو، خرمالو، انجیر و یا فرآورده های آنها دارای اهمیت بالایی است و پتانسیل بالقوه بالایی برای اشتغال زایی دارند که در برنامه ریزی کلان کشور نیز سهم عمده ای را به خود اختصاص می دهند. میوه های هسته دار گروه مهمی از میوه های مناطق معتدله را تشکیل می دهند که از نظر اقتصادی جایگاه ویژه ای در بین سایر میوه ها داشته و محصول تولیدی آنها بصورت تازه خوری و یا فرآوری شده مصرف می شود
94 گونه ازکیوی به ثبت رسیده است که از بین آنها موارد زیر را برای میوه آن کشت می کنند:
● Actinidia deliciosaکه سابقاً Actinidia chinensis نامیده می شد و بیشترین نوع تجاری محسوب می شود.
● Actinidia chinensisکه شباهت بسیار زیادی به Actinidia deliciosaدارد اما گوشت آن به رنگ سبز ، زرد و حتی قرمز- زرد می باشد.
● Actinidia arguta, kokuwa, tara vineیا کیوی با دوام که کوچکتر است ( 15 –10گرم) و دارای گوشتی و پوستی سبز وخوراکی و مقاوم تر از A.deliciosa می باشد.
●کیوی مقاوم Actinidia cordifolia که مشابه A.argutaاست.
●کیوی مقاوم Actinidia purpurea که همانند A.arguta اما دارای گوشتی قرمز است.
● Actinidia kolomikta, kolomikta, arctic beautyیا کیوی شمالی که میوه هایی بسیار کوچک ( 8 گرم یاکمتر) تولید می کند و مقاوم ترین گونه محسوب می گردد ( تاحدود 40- درجه سانتیگراد).
● Actinidia polygama, silver vineدارای میوه هایی ریز است.
پرورش دهندگان ، با پیوند گونه های قبلی گونه های پیوندی را بوجود آورده اند.
سیب ( دقیقا" یک میوه شفتدار) میوه درختی ازطبقه Malus است که عضوی از خانواده گل سرخیان بوده ( روزاسیا) و در طول تاریخ کشت می شده است . بیشتر گروه سیبها به گونه M. domesticaیا پیوندیهای آن تعلق دارند.
اجداد وحشی سیبها احتمالا" درختی به نام Malus sieversii ( که فاقد اسم همگانی است) بود که هنوز هم در قزاقستان یافت می شود.محققان در حال مطالعه روی M. sieversii که در برابر بسیاری از بیماریها و آفات مقاوم است می باشند تا بتوانند یک سیب مقاوم تر در برابرسرما بوجود آورند.
تاریخچـــــه
در کلیه مناطق آب و هوایی خنک ، سیب غذای بسیار مهمی بوده است . نسبت به سایرمیوه های درختی ( احتمالا" بجز مرکبات) سیب را می توان برای ماهها انبار نمود درحالیکه همچنان ارزش غذایی خود را حفظ می کند. سیبهای زمستانی که در اواخر پاییز چیده شده و در دمای بالای انجماد در سردخانه یا اتاق سیب نگهداری می کنند از سال 1800 غذای مهمی در اروپا و آمریکا به شمار می رفته است .
گونه های سیب
بیش از 7500 گونه سیب شناسایی شده است . این گونه ها در نقاط فراشمالگانی ...