جزوات کارشناسی ارشد | سوالات ارشد 90 | اخبار دکتری | سوالات آزمون دکتری
هدف از تدوين اين استاندارد تعيين ويژگيها ، بسته بندي ، نشانه گذاري ، نمونه برداري و روشهاي آزمون اسانس طبيعي گل سرخ محمدي مي باشد.
4-1- ويژگيهاي فيزيكي
4-1-1- وضعيت ظاهري
اسانس طبيعي گل سرخ محمدي بايد به صورت مايع يا كم و بيش متبلور باشد.
4-1-2- رنگ
اسانس طبيعي گل سرخ محمدي بايد زرد روشن يا زرد مايل به سبز باشد.
اسانسها يا روغنهاي فرار از جمله مواد موثره گياهان هستند كه شامل مخلوط پيچيدهاي از مواد شيميايي آلي مثل ترپينوئيدها، آلدئيدها، الكلها، استرها و ستنها و ... ميباشند. اسانسها نوعي تركيبات فرار بوده كه از تقطير مواد فرار موجود در اندامهاي مختلف گياهان تازه يا خشك همراه با بخار آب بدست ميآيد و وزن مخصوص آنها غالباً از آب كمتر است. به طور كلي تركيبات بيرنگي هستند به خصوص اگر تازه تهيه شده باشند ولي بر اثر مرور زمان در اثر اكسيد شدن رنگ آنها تيره ميگردد. بطور كلي اسانسها در الكل كاملاً حل ميشوند، در صورتي كه با آب غير قابل اختلاط هستند اما به اندازه كمي در آب حل شده و بوي خود را به آن انتقال ميدهند (مانند عرقيات گياهي، گلاب) كه ماده اصلي موجود در آن بر اثر حرارت، گرما و هوا تغيير مييابد، همچنين طعم اسانسها نيز با يكديگر متفاوت است. اسانسها داراي خصوصيات مشتركي بوده و عمدتاً ترپينوئيدهايي هستند كه قابل تقطير بوده، لكه ثابت روي كاغذ بجا نميگذارند، برخلاف روغنهاي ثابت با قليائيها صابوني نميشوند آنها داراي طعمهاي گس، ملايم، سوزاننده، تلخ و شيرين ميباشند و به سه دسته طبيعي، مشابه طبيعي و مصنوعي تقسيم ميشوند.
4ـ1ـ1 اسانسهاي طبيعي و تركيبات وابسته (اولئورزين، گام رزين، اولئوگام رزين)
فرآوردههايي هستند كه از مواد خام گياهي معطر با يكي از روشهاي تقطير (آب، بخار، آب و بخار و ...) فشردن (فشردن بخش برونبر و لايه بيروني پوست مركبات) و استخراج با حلال بدست ميآيند.
4ـ1ـ2ـ اسانسهاي مشابه طبيعي:
فرآوردههايي هستند كه حاصل از تركيب مواد اوليه معطر بوده و از نظر بو مشابه اسانسهاي طبيعي ميباشند.
4ـ1ـ3ـ اسانسهاي مصنوعي:
فرآوردههايي هستند كه بطور تجاري از مواد شيميايي آلي مشابه اسانسهاي طبيعي تهيه ميگردند و بوئي مشابه اسانسهاي طبيعي را دارا ميباشند.
Rosa در لاتین به معنای گل سرخ می باشد . از آغاز تاریخ ، گل سرخ بیش از همه گلها در قلوب بشر جای جای گرفته و از وقتی که مردم از زیبایی درخشان گل ، آگاهی یافته اند ، گل سرخ یک سرو گردن از آنها بلند تربوده است. گل سرخ میراث بزرگی از افسانه وتاریخ را به همراه دارد . این درختچه زیبا ، میلیونها سال قبل از بوجود آمدن بشر در روی زمین ، زیسته و زیبائی و عطر را در همه جا گسترده است فسیلهائی که از شکوفه های گل سرخ در آرگون (Oregon)و کولورادو(Colorado)بدست آمده ، محتملاً به 35 تا 70 میلیون سال قبل ، مربوط بوده است. رزهای خشکیده ای از 300 سال قبل ازمیلاد از گورهای مصریان بدست آمده تصور میرود که نشان اولین آشنائی مصریان با گل سرخ باشد. معهذا تحقیقات وسیعتر نشان می دهد که این گل بومی مصر نبوده ، بلکه از آسیای صغیر به آنجا آورده شده است.تاریخ افسانه وار گل سرخ طی قرنها توسط هنرمندان ، صنعتگران ، نویسندگان و درختکاران بوجود آمده که بوسیله این گل زیبا افسون شده اند و شرح فریفتگی شان را برای آیندگان نگه داشته اند تا از آن لذت ببرند .
تنوع زیستی عبارت است از اشکال گوناگون زندگی که شامل موجودات زنده و زیست بومهای این موجودات است که ارزش اقتصادی آنها قابل برآورد نیست و در سه سطح ژنتیکی ، گونه ای واکوسیستمی مطرح است .منطقه کاشان به علت وجود گونه های متعدد جانوری و گیاهی و زیستگاههای مختلف آنها از مناطق غنی و ارزشمند کشور در اولویت های بعدی محسوب می شود .تنوع میکروکلیماهای موجود در این منطقه و اتخاذ تدابیر هوشمندانه مردم این اقلیم های خرد در بهره برداری پایدار از تنوع زیستی موجود باعث می شود معادن و ذخایر معدنی این منطقه در مقایسه با تنوع زیستی و دانش بومی موجود در آن در دید کلان و در دراز مدت از حیث ارزشی دراولویت های بعدی قرار گیرند دستاوردهای تجری مردم منطقه در مورد گیاهان ،بخشی از غنای فرهنگی کشور را تشکیل می دهد که حفاظت ازآن به عنوان بعد چهارم تنوع زیستی از ارزش و اعتبار زیادی برخوردار است. همچنین گلستانهای کاشان تامین کننده نیازهای روحی، روانی وزیبایی بخش محیط زیست کویر نشینان و تفرجگاه مردم در ماههای گرم سال است . ارزش فرهنگی گلاب با عمیق ترین اعتقادات دینی مردم یعنی مساجد عجین شده و تطهیر خانه خدا با گلاب از جنبه های شاخص اهمیت گل محمدی است. طبق اسناد بین المللی مبدا تولید گلاب (rose water) ایران و مبدأ تولید روغنهای معطر (fragrant oil) و عصاره گلبرگهای تازه (extract) یونان ذکر شده است . در بوندهشن (دایره المعارف زرتشتی ها ) از گل سرخ به تکریم یاد شده است.ابو منصور موفق در قرن دهم میلادی ضمن تعریف خواص دارویی گل رز خاطر نشان نموده است که بهترین گلها، گل سرخ ایرانی است . گل محمدی به علت رایحه فوق العاده و تنوع ارقام در بسیاری از مناطق دنیا کشت می گرددو در آثار تاریخی و ادبی ملل مختلف جایگاه ویژه ای دارد. علاوه بر موارد فوق الذکر که نشان دهنده توانایی گل محمدی در ارائه خدمات بوم شناختی است دانش بومی استحصال عرقیات مختلف ، کاربردهای دارویی آن و توجه به دیگر گیاهان دارویی در درمان از جنبه های ارزشمند و قابل توجه فرهنگی است . جنبه اخیر در تأمین اهداف آموزشی ،تحقیقاتی و گردشگری برای کلیه آحاد جامعه و گردشگران علاقمند کار آمد است و زمینه مناسبی جهت سرمایه گذاری خواهد بود . نکته قابل توجه آنکه زمینه فرهنگی چنین توجهاتی در بین صاحبان صنایع تبدیلی گل محمدی و دیگر گیاهان دارویی در منطقه موجود است و توجه بیش از پیش مسئولات شتاب دهنده روند رشد آن است . در کنار این حرکت تلاش در جهت ثبت حقوق مالکیت معنوی این دانش بومی در مجامع معتبر بین المللی ضمن مطرح نمودن غنای فرهنگی کشور ،منبع تأمین درآمدهای مستمر خواهد شد.
